Hội chứng tự yêu bản thân và cơ hội tìm kiếm người yêu qua các mạng xã hội

Bạn đã follow VIET Psychology chưa? @viet_psychology

Trải nghiệm cuộc sống

Lịch sử của mạng xã hội lâu hơn mọi người vẫn nghĩ. Internet giúp con người liên lạc với nhau theo cách mà các thế hệ trước không thể nào tưởng tượng khi họ còn là những đứa trẻ. Khi còn bé, tôi đã nghĩ một cuộc họp mặt cấp ba sau 10 năm từ ngày tốt nghiệp sẽ thật tuyệt vời. Thế nhưng, tin nhắn điện thoại, email, MySpace và Facebook khiến buổi họp mặt đó không còn quá đặc biệt. Đằng nào tôi cũng đã biết những người bạn của mình như thế nào trong vòng 5 năm qua vì tôi vẫn giữ liên lạc thường xuyên với họ qua mạng xã hội.

Ngược lại, mức độ tôi biết về những người tôi không cần quan tâm nhiều hơn tôi nghĩ. Mới hôm trước, tôi đã cập nhật status là tôi có ý “hủy kết bạn” (unfriend) với 75% trong số 357 “bạn” trên Facebook vì tôi không biết nhiều và cũng không quan tâm về cuộc sống của họ. Tôi vẫn chưa làm điều đó và không chắc mình có thực hiện hay không. Chúng ta đều xem trọng các mạng lưới liên kết quan hệ (network). Tôi nhận ra 357 “người bạn” trên Facebook như một dạng tài nguyên. Tôi có thể không quan tâm về tình hình “nội soi đường ruột” (colonoscopy) mà Maria cập nhật trên Facebook vào tối qua, nhưng biết đâu được sẽ có ngày cô ấy đăng lên một cơ hội việc làm ở một công ty nào đấy.

Tôi đề cập đến “colonoscopy” trên Facebook như một câu đùa, chỉ là… nó không phải chuyện đùa (*). Tôi đã thấy nó trên phần “Tin đáng chú ý” (New’s Feeds) trên Facebook. Lượng thông tin cá nhân được chia sẻ qua những cái bấm “like” trên Twitter, Facebook, MySpace, tin nhắn, hay bất cứ mạng-xã-hội-yêu-thích-của-tháng rất đáng lưu ý. Rõ ràng chúng ta chia sẽ thông tin có mục đích. Có vẻ như, chúng ta đang cố gắng tiếp cận thế giới để nâng cao tầm quan trọng của mình cũng như thỏa mãn cơn khát về sự chú ý của người khác về bản thân.

(* ): “colonoscopy” là “nội soi đường ruột”, một thuật ngữ y khoa. Ở đây tác giả có ý châm chọc việc những người sử dụng Facebook chia sẻ quá nhiều cảm xúc, suy nghĩ cá nhân, chẳng khác nào cho cả thế giới “đi guốc trong bụng” mình – ND

Mong muốn được chia sẽ thông tin về từng hoạt động của chúng ta, hay một cách nói khác, mời thế giới đi guốc vào bụng mình, đều là các hành vi tâm lý. Một website mới lập tên là TweetPsych cho phép một người phân tích các trạng thái tâm lý và cảm xúc của bản thân thông qua những câu tweet (dạng thức chia sẻ thông tin trên mạng xã hội Twitter, thường ở dạng những câu ngắn, tóm gọn những suy nghĩ, ý tưởng của người dùng – ND). Nhà nghiên cứu Shaquille O’Neil nhận xét: “Rất nhiều những tweet của bạn liên hệ đến những hành vi xã hội khác nhau.” TweetPsych chỉ là một trong số các nghiên cứu thông qua các mạng xã hội đang ngày càng xuất hiện trong cộng đồng tâm lý học. 

Tôn giáo và tình trạng quan hệ

Young, Dutta, và Dommety từ khoa tâm lý Đại học Stanford tạo ra một thí nghiệm tâm lý đơn giản để nhận diện mối liên hệ giữa những điều mà mọi người để lên trang cá nhân (profile) về bản thân và ý định của họ, cụ thể là liệu họ có đang sử dụng Facebook như một công cụ để tìm kiếm mối quan hệ hay không. Nhóm sử dụng 150 trang cá nhân Facebook được chọn lọc ngẫu nhiên.

Đúng như dự đoán, nghiên cứu này tìm ra một mô hình giữa những thông tin được đưa lên trang cá nhân của các đối tượng và “relationship status” (nôm na là “tình trạng quan hệ”, một ứng dụng trên Facebook nhằm thể hiện tình trạng hay mối quan hệ tình cảm của bạn với một ai đó – ND). Cụ thể, họ thấy được những người có liệt kê tôn giáo trong profile của Facebook thì có xu hướng liệt kê tình trạng độc thân. Các nhà nghiên cứu cho rằng các cá nhân đang sử dụng mạng xã hội, như Facebook, để “vẽ” một bức chân dung nhằm tạo ấn tượng với các đối tượng họ nhắm tới.

Từ kết quả này, các nhà khoa học lý luận: nếu một cá nhân không tìm kiếm một mối quan hệ thì không cần phải chia sẻ những quan niệm đạo đức hết sức cá nhân. Nó chỉ quan trọng nếu bạn muốn nhắn ngầm đến những người có thể quan tâm đến bạn. Theo cách nhìn này, Facebook trở thành “bộ lọc” để loại bớt những đối tượng không thích hợp.

Hội chứng Tự yêu bản thân

Không phải ai cũng muốn chia sẻ tất cả thông tin của bản thân với thế giới như những người khác. Internet không phải là nguyên nhân tạo ra “narcissism” (một dạng tính cách yêu bản thân – ND) nhưng Internet, đặc biệt là các mạng xã hội đang làm cho hội chứng này trở nên mạnh mẽ và phổ biến hơn.  Một nghiên cứu gần đây đã chỉ ra những người yêu bản thân có khuynh hướng sử dụng mạng xã hội nhiều hơn.

Buffardi và Campbell từ khoa tâm lý Đại học Georgia thu thập những bản tự đánh giá đặc tính “narcissistic” từ những người dùng mạng xã hội. Profile của các cá nhân này được mã hóa để tránh xảy ra sự phân tích chủ quan. Một nhóm quan sát viên độc lập được cho xem các profile mà các nhà nghiên cứu thu thập. Những quan sát viên này đánh giá các bản profile theo ba tiêu chí:

  • “Agentic traits” (thường thể hiện sự thành thạo, bản lĩnh, tự lập, tháo vát, và có thể bạo lực; con trai thường mang những tính cách này – ND)
  • “Communal traits” (thường thể hiện sự thân thiện, dễ dàng chia sẻ, bày tỏ cảm xúc; con gái thường mang những tính cách này – ND)
  • “Narcissism” (thường thể hiện sự yêu quý, tự tin về bản thân -ND)

Các nhà nghiên cứu kết luận mức độ hoạt động của các cá nhân trên trang mạng xã hội của họ có liên quan mật thiết đến mức độ “narcissism” của họ. Nói ngắn gọn, những người tự yêu bản thân có khuynh hướng bày tỏ cho thế giới biết nhiều hơn về mình. 

Hầu hết tất cả chúng ta đều có sự rụt rè nhất định. Nó là cơ chế phòng ngự cho phép một cá thể  tự bảo vệ bản thân trước sự phản ứng của xã hội, ví dụ như sự nhạo báng. Internet cho phép các cá nhân cảm nhận sự gần gũi và thoải mái về tinh thần trong khi vẫn giữ được sự xa cách địa lý với người khác. Internet đã giúp cho rất nhiều người trở nên cởi mở, dễ dàng bộc lộ bản thân, thể hiện nhiều đặc tính hơn của “narcissism” so với bản thân họ ngoài đời.

Tại sao những người rụt rè dành nhiều thời gian trên Facebook?

Orr, Sisic, Ross, Simmering Arseneault, và Orr từ khoa tâm lý Đại học Windsor nghiên cứu mối tương quan giữa sự rụt rè và mức độ sử dụng mạng xã hội. Các nhà khoa học phát hiện xu hướng những người càng rụt rè thì càng dành nhiều thời gian trên Facebook. Điều mà họ cũng vô tình khám phá ra là mặc dù họ dành khá nhiều thời gian trên Facebook, số lượng người nằm trong friendlist của họ lại không cao.

Những người khó tìm bạn bè hay người yêu thông qua những cách thông thường, ví dụ như qua các cơ hội tiếp xúc người khác tại quán cà phê, buổi hòa nhạc, có thể sử dụng Internet để bộc lộ bản thân nhiều hơn với nỗ lực thu hút sự chú ý từ người khác. Thật không may, họ lại chưa có những cơ chế sử dụng Facebook giúp họ loại bỏ sự rụt rè để thể hiện mình trên mạng xã hội. Kết quả là họ không có nhiều cơ hội trong việc tìm những người bạn mới. 

Kết luận

Mặc dù các mạng xã hội đã phát triển đến thế hệ thứ ba, những nghiên cứu tâm lý học sử dụng mạng xã hội làm công cụ vẫn còn hết sức non trẻ. Tuy nhiên, một số nghiên cứu gần đây sử dụng mạng xã hội đã chứng thực những gì lý luận thường ngày có thể phỏng đoán được. Suy cho cùng, mạng xã hội bắt nguồn từ từ xu hướng tâm lý vốn đã tồn tại từ lâu. Đó là khao khát được yêu thương và được tôn trọng. Tuy vậy, việc đưa thông tin lên Internet quá nhanh cũng như sự chính xác của các thông tin này trong việc thể hiện tính cách của người sử dụng là những vấn đề cần được nghiên cứu sâu hơn.

Nguồn: Laymanpsych 

Long P dịch, Lan T hiệu đính

This entry was posted in Applied | Ứng dụng and tagged . Bookmark the permalink.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s