Sự hoán đổi vai trò giới tính của những người vô gia cư

Nguồn: The Mountaineer
Bản dịch tiếng Việt của Lan Tran tại VIET Psychology

Ảnh: Mike Shulman

Trong khi vài người trong chúng ta trở về nhà trong dịp nghỉ Xuân, một số khác du lịch đến những vùng đất lạ, hai sinh viên Green Mountain College (GMC) lại làm điều không ai ngờ đến: trở thành những kẻ vô gia cư. Mike Shulman và Clara Walsh trải nghiệm kỳ nghỉ trên đường phố Boston, một phần của dự án lớp “Phương pháp trải nghiệm” (Ethnographic Field Method) để tìm hiểu về vai trò giới tính (gender role) của những người vô gia cư.

*Ghi chú: 
(1) Ethnographic là phương pháp thuộc ngành Nhân Chủng Học (Anthropology). Các nhà khoa học sẽ đến và sinh hoạt cùng với đối tượng họ muốn tìm hiểu trong một khoảng thời gian dài.
(2) Người ta phân lọai “Sex” là trai/gái (dương vật/âm hộ) còn Gender hiểu là straight, homosexual (đồng tính), bisexual (lưỡng tính), …

“Chúng tôi gặp khó khăn trong quá trình chuẩn bị, bởi vì thực tế, trở thành vô gia cư diễn ra hết sức bất ngờ, bạn hiếm khi nào lường trước” – Shulman nói. “Vì vậy, thật không đúng chút nào khi chúng tôi có thời gian để chuẩn bị cho cuộc hành trình này”. Cuối cùng, họ mang theo 1 bộ quần áo, 1 máy ảnh, bàn chải đánh răng, sổ ghi chép, vật dụng cứu hộ khẩn cấp, máy ghi âm, túi ngủ và điện thoại.

Hai sinh viên không gặp khó khăn trong việc tìm thức ăn hay chỗ ngủ trên đường phố. Những người vô gia cư chào đón khá tích cực khi họ nghĩ hai sinh viên này cũng là những người vô gia cư. Những người này chỉ dẫn hai sinh viên nơi ăn, ngủ, uống và cả việc làm thế nào để xin tiền.

“Thức ăn có khắp mọi nơi”, Shulman nói. Họ có thức ăn miễn phí tại nơi họ làm tình nguyện, bữa sáng miễn phí tại nhà nghỉ, bữa tối tại trại tập trung, thức ăn từ nhà thờ và cả thức ăn người qua đường cho họ. Họ dành vài đêm tại một nhà nghỉ, trên đường phố, và được một người trẻ mời đến nhà.

Để có tiền, hai sinh viên dành bốn ngày để tiếp cận khách qua đường và xin tiền lẻ tại quảng trường Harvard (Harvard Square). Hai sinh viên theo sát nhau cả tuần và luôn có kế hoạch cho một ngày. Trong tuần, họ làm tình nguyện tại Boston Rescue Mission “Tôi biết đây là điều tôi hứng thú. Tôi nghĩ những người nghiện vô gia cư sẽ nhìn nhận chúng tôi như những sinh viên hư hỏng. Thế nhưng, tất cả mọi người đều rất chào đón chúng tôi” – Shulman nói.

Khi những người vô gia cư phát hiện đây là hai sinh viên thực hiện dự án nghiên cứu, Shulman và Walsh đều cảm thấy không tự nhiên. Tuy nhiên, không ai đe dọa hai sinh viên và những người vô gia cư trở nên hứng thú và muốn chia sẽ nhiều hơn. “Điều này giống như là chúng tôi đã dành cho họ sự chú ý đặc biệt, điều mà họ không có tại thời điểm hiện tại trong cuộc đời” – Shulman nói. Hai sinh viên quan sát và nhận ra phần lớn những người vô gia cư là nam giới (1 phụ nữ so với 5 nam giới) và phần đông trong số họ nghiện ngập.

Hai sinh viên tìm hiểu về vị trí giới tính của những người vô gia cư. Họ phỏng đoán sự lệ thuộc của phụ nữ sẽ tăng cao. Tuy nhiên, họ quan sát điều ngược lại. Phụ nữ không phải là những người “chuyên nuôi dưỡng” hay “lệ thuộc” như vai trò truyền thống mà ngược lại, phụ nữ độc lập và cung cấp nhiều hơn so với nam giới. Phụ nữ kiếm nhiều tiền hơn thông qua việc xin tiền người qua đường hay hoạt động tình dục. Nam giới vẫn giữ vai trò là người bảo vệ, tuy nhiên họ lại phụ thuộc vào nguồn vật chất phụ nữ cung cấp.

Điều này cũng diễn ra cho Shulman và Walsh, đặc biệt khi họ tiếp cận người qua đường để xin tiền. Walsh xin được nhiều hơn 3 lần số tiền so với Shulman. Trong ngày đầu tiên, Walsh xin được $14 trong khi Shulman chỉ xin được $4. Shulman nói: “Tôi phụ thuộc vào Clara (Walsh) về tiền bạc và sự ấm áp. Trong những đêm lạnh trên đường, cô ấy giữ ấm cho tôi. Cô ấy làm tôi cảm thấy thoải mái nhiều hơn là tôi làm cho cô ấy thoải mái.” Tuy nhiên, Shulman cũng nói thêm về vai trò “bảo vệ” của nam giới: “Tôi cảm thấy việc của tôi là bảo vệ Walsh. Tôi đi theo cô ấy đến nơi dành cho nữ giới trong trại và đeo ba lô của chúng tôi trên người.”

Khi quan sát những người vô gia cư, hai sinh viên nhận ra những người đàn ông thì thường tụ tập cùng nhau hoặc đi theo những người phụ nữ khác trong khi đó những người phụ nữ họat động độc lập. Shulman giải thích điều này do nỗi sợ hãi dành cho đàn ông và sự nghi ngờ dành cho những người phụ nữ khác. Ví dụ, một người phụ nữ có thể bị chính bố mình lợi dụng trong khi người mẹ lại không tin vào câu chuyện này. Điều này tạo nên nỗi sợ hãi và sự không tin tưởng dành cho bất cứ ai. 

Shulman và Walsh thực hiện dự án của họ tại trại Pine (Pine Street Shelter), nơi mà đàn ông và phụ nữ sống tách biệt tại 2 tòa nhà khác nhau. “Tôi nhận ra nam giới thì thân thiện và vui vẻ hơn. Họ có vẻ hài lòng về tình trạng hiện thời“, Shulman nói. Trong khi đó, Walsh lại gặp nhiều khó khăn hơn. “Những người phụ nữ có vẻ tuyệt vọng. Họ đã bị hành hạ, trở nên nghiện ngập, vì vậy rất khó để tin tưởng vào ai khác“.

Hai sinh viên dành một đêm với một vài người trẻ tuổi vô gia cư họ gặp trên đường phố. Van, một phụ nữ, đi xin tiền và mua chất nghiện trong khi Scrappy, một người đàn ông, thì bảo vệ Van và đánh bất cứ ai có ý định với Van.

“Tôi cảm thấy bất ngờ với vai trò của các giới tính và làm thế nào chúng ta giữ được mối liên hệ với cấu trúc xã hội, ngay cả chỉ trong một môi trường thu nhỏ thế này”. Shulman giải thích về câu chuyện một người đàn ông dùng dao để cạo mặt trong khi quần áo lại nhếch nhác.

Shulman liên hệ câu chuyện này với kinh nghiệm bản thân. Vào ngày cuối tại Boston, anh cảm thấy cần mua sắm quần áo mới. “Tôi cảm thấy việc mua quần áo làm tôi cảm thế dễ chịu. Điều này cho thấy xã hội đã ảnh hưởng đến sự lựa chọn của chúng ta như thế nào”. Sau khi mặc quần áo mới, cả hai đều cảm thấy xấu hổ, hệt như họ đã làm một điều không công bằng đối với những người vô gia cư

Có thể tôi không muốn thừa nhận, nhưng thực chất chúng ta luôn có cần đến những vật chất không thật sự cần thiết. Đó là cách xã hội được thiết lập và cho thấy chúng ta có ít quyền kiểm soát như thế nào khi xây dựng nhân tính của chúng ta“, Shulman cho biết.

This entry was posted in Gender | Giới tính, Sociology | Xã hội học. Bookmark the permalink.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s