Màu sắc và sự phát triển ngôn ngữ

 Tình cờ thấy hình này trên Tumblr🙂

Cách đây 2 tuần mình có làm 1 experiment để viết paper cho lớp Cultural Anthropology. Assignment là kiểm tra cách sử dụng ngôn ngữ của 2 giới (nam/nữ) tại GMC có giống sách miêu tả không (ví dụ: nam chửi thề nhiều hơn, nữ dùng nhiều bổ từ hơn, etc). Mình quyết định sẽ làm về màu sắc. Sách miêu tả nữ có vốn từ ngữ màu sắc đa dạng hơn nam: nam dùng purple thì nữ dùng violet, magneta.

Mình nghĩ nếu chỉ quan sát rồi viết paper dựa trên số liệu thì tẻ nhạt quá nên quyết định làm thí nghiệm kiểu lab-setting trong psy. Dự định ban đầu là chọn 10 màu khác nhau, sau đó sẽ cho participant miêu tả màu sắc bằng cách viết trên giấy. Mình dự đoán là 1) Nữ dùng nhiều bổ từ để làm rõ sắc độ màu sắc: nam miêu tả “xanh” thì nữ sẽ miêu tả “xanh lợt”; 2)Nữ có vốn từ vựng cho màu sắc đa dạng hơn nam: nam dùng “nâu” thì nữ dùng “cà phê”. Mình chia 10 màu sắc thành 2 phần.

  • Phần 1 bao gồm 5 sắc độ màu kỳ dị khác nhau, ví dụ xanh chuối nõn nà hay hồng lòe lọet. Nếu chọn sắc độ màu thường gặp trong đời sống (ví dụ màu xanh dương các bạn thấy trên bar trang facebook hiện nay) thì participant sẽ miêu tả là xanh, hồng, đỏ chứ không làm rõ hơn (ví dụ “xanh chuối”). Như vậy mình sẽ không thẩm định được sự khác nhau giữa nam và nữ vì ai cũng trả lời như nhau.
  • Phần 2 bao gồm 5 sắc độ từ đậm đến lợt của màu đỏ, và cho participant xem hết 5 hình trước khi quay trở lại miêu tả từng minh. Mục đích là *bắt buộc* participant dùng những bổ từ để miêu tả cặn kẽ hơn chứ không thể dùng mỗi từ “đỏ” để miêu tả cả 5 màu được. Đây là cách để kiểm tra nữ/nam dùng bổ từ miêu tả màu sắc như thế nào.

Sau đó mình thêm cả vào câu hỏi “Hãy miêu tả cảm xúc của bạn về màu sắc này” trong survey. Sau đó mình chạy thí nghiệm này trong 1 ngày và thu được 12 survey. Kết quả như sau:

Đúng như dự đoán, nữ miêu tả màu sắc chi tiết hơn (1 sample: na dùng pink, nữ dùng light pink); có vốn từ vựng màu sắc phong phú hơn (1 sample: nam dùng brown nữ dùng salmon); dùng bổ từ nhiều hơn (1 sample: nam dùng maroon, nữ dùng maroonish; 1 sample khác thì nam dùng pink, nữ dùng pinkish pink)

Liên quan đến việc miêu tả cảm xúc về màu sắc: Trong khi nam dùng những từ miêu tả trạng thái con người (agitated, relaxed, nervous, hot) thì nữ dùng những từ miêu tả tính cách con người (sweet, mysterious, sneaky). Ngoài ra nữ còn so sánh màu sắc với vật thể (apple, autumn, beautiful dress, bubble gum) trong khi hiện tượng này không thấy xuất hiện ở bất kỳ sample nào của nam.

Kết hợp từ những dự đoán trước và kết quả thì mình rút ra giả thuyết: Màu sắc liên kết với cảm xúc, vì nữ có xu hướng bộc lộ cảm xúc nên nữ có vốn từ ngữ đa dạng hơn để miêu tả màu sắc. Kết quả này cho thấy hai giới phát triển vốn ngôn ngữ dựa vào nhu cầu miêu tả cảm xúc.

Ngoài ra, mình rút ra nhận xét: các nhãn hàng nên phát triển các chiến lược khác nhau cho việc đặt tên thương hiệu của họ khi hướng đến các giới tính khác nhau. Ví dụ nếu đặt là Violet thì sẽ gây ấn tượng mạnh cho phụ nữ còn nam giới thì họ sẽ chẳng quan tâm Violet/Purple khác nhau như thế nào. Nếu thương hiệu nước hoa mang thông điệp về người phụ nữ quý phái sang trọng thì có thể làm thêm nhiều research để xác định màu sắc nào với sắc độ nào sẽ gợi nhiều cảm xúc nhất về sự sang trọng từ trong tiềm thức của người phụ nữ.

Một điều mình cảm thấy thú vị nữ là nam giới liên kết màu sắc với trạng thái trong khi phụ nữ liên kết màu sắc với tính cách của con người. Liệu sự khác nhau này là do cấu tạo não? Đồng thời từ kết quả này mình tạm lý giải tại sao phụ nữ hay *giận dai/để bụng* nhiều hơn nam. Từ cùng một màu sắc xuất hiện trong 20s, nam giới nghĩ đến một điều gì đó tạm thời (trạng thái: giận, căng thẳng, nóng) trong khi nữ giới nghĩ đến một điều lâu dài/khó thay đổi (tính cách: ngọt ngào, bí ẩn).

Khi mình đề cập về thí nghiệm này trong Psych club thì mọi người cảm thấy ngạc nhiên, bởi vì từ trước đến nay quan điểm vẫn là nam giỏi hơn trong *visualizing*. Mình nghĩ là nam giỏi hơn trong việc nhận biết hình thể trong khi nữ giỏi hơn trong việc nhận biết màu sắc của hình thể. Trong thí nghiệm thì mình dùng cùng hình chữ nhật nên không thể kiểm tra xem giả định này đúng không. Nhất định lần sau sẽ thử lại.

Lan T

This entry was posted in Uncategorized and tagged . Bookmark the permalink.

Có 1 phản hồi tại Màu sắc và sự phát triển ngôn ngữ

  1. Mary Mai nói:

    Thú vị🙂

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s